Basílica de Santa María (Elche)

Barokowa bazylika w centrum Elche, zbudowana w latach 1673–1784 na miejscu dawnego meczetu i znana jako scena misterium Misteri d'Elx. Z punktu widokowego na wieży, na wysokości 37 m, widać miasto i gaje palmowe.

Basílica de Santa María to barokowa bazylika w centrum Elche, znana przede wszystkim jako scena misterium Misteri d'Elx. Według strony bazyliki na tym samym miejscu stały wcześniej kolejno meczet, kościół gotycki i kościół renesansowy. Kamień węgielny pod obecny kościół położono 2 lipca 1673 roku, a konsekracja odbyła się dopiero 3 października 1784 roku, po ponad stu latach budowy. Stąd mieszanka stylów: włoski barok głównej fasady, rokoko pozostałych portali i obejścia oraz neoklasycystyczne wnętrze, zwłaszcza kaplicy Komunii. Figurę Wniebowzięcia na portalu głównym wykonał Nicolás de Bussy (1682), umieszczając ją w otoczeniu grupy Trójcy Świętej. W lutym 1936 roku wnętrze świątyni zostało podpalone i spłonęła figura patronki miasta, a odbudowa ruszyła w 1939 roku. Obecną figurę Matki Boskiej wykonał w 1940 roku walencki rzeźbiarz José Capuz. W 1951 roku papież Pius XII nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Co roku 14 i 15 sierpnia odbywa się tu misterium Wniebowzięcia (Misteri d'Elx) – dramat sakralny w dawnym języku walenckim z kilkoma wersami po łacinie. Badacze datują jego powstanie na drugą połowę XV wieku, a hiszpańska Wikipedia podkreśla, że to jedyne dzieło tego rodzaju wystawiane bez przerwy do dziś. W 1632 roku papież Urban VIII zezwolił na wystawianie misterium we wnętrzu kościoła, a w 2001 roku UNESCO uznało je za arcydzieło ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Podczas spektaklu z góry opuszczane są machiny sceniczne, m.in. Mangrana i Araceli. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na organy z 2006 roku, zbudowane przez Gerharda Grenzinga jako odtworzenie zaginionego instrumentu z XVIII wieku. W kaplicy Komunii działa muzeum MUVAPE, poświęcone Matce Boskiej Wniebowziętej, patronce Elche. Z wieży-punktu widokowego na wysokości 37 m (170 stopni, dwie lunety) widać panoramę miasta, gajów palmowych i Morza Śródziemnego. Po drodze na górę mija się dwa niewielkie pomieszczenia – dawne pokoje dzwonnika – z panelami ze zdjęciami i tekstami o historii, a na szczycie wieży wiszą cztery dzwony, z których najstarszy, Ave María, pochodzi z 1654 roku. W pobliżu stoją m.in. Palacio de Altamira, Łaźnie Arabskie (Baños Árabes), Torre de la Calahorra oraz kościoły Klarysek i św. Józefa.